Faraid: Pembahagian Harta Pusaka Islam

Memahami sistem pembahagian pusaka mengikut hukum Islam

Apakah Faraid?

Faraid (الفريضة) adalah sistem pembahagian harta pusaka yang ditetapkan dalam Al-Quran dan Sunnah. Ia adalah sebahagian daripada hukum Islam yang menentukan bahagian setiap waris berdasarkan hubungan mereka dengan si mati.

Faraid berasal daripada perkataan Arab "farada" yang bermaksud "menetapkan" atau "mewajibkan". Sistem ini memastikan pembahagian harta pusaka dilakukan dengan adil dan mengikut kehendak Allah SWT.

Rujukan Al-Quran: Hukum faraid ditetapkan dalam Surah An-Nisa' (4:11-12) yang menjelaskan bahagian setiap waris dengan terperinci.

Prinsip-prinsip Faraid

1. Bahagian Tetap (Ashab al-Furud)

Waris-waris tertentu mendapat bahagian tetap yang ditetapkan dalam Al-Quran:

Isteri: 1/8 jika ada anak, 1/4 jika tiada anak
Suami: 1/4 jika ada anak, 1/2 jika tiada anak
Ibu: 1/6 jika ada anak, 1/3 jika tiada anak
Bapa: 1/6 jika ada anak, baki jika tiada anak
Anak Perempuan: 1/2 jika seorang sahaja, 2/3 jika ramai (tanpa anak lelaki)

2. Bahagian Residu (Asabah)

Selepas bahagian tetap dibayar, baki harta dibahagikan kepada waris residu:

Anak lelaki mendapat bahagian residu
Anak lelaki mendapat 2x ganda bahagian anak perempuan
Jika tiada anak lelaki, bapa mendapat baki

3. Prinsip Asas

Jumlah semua bahagian mesti sama dengan 1 (100%)
Anak lelaki sentiasa mendapat 2 kali ganda anak perempuan
Waris lelaki dan perempuan dari hubungan yang sama, lelaki mendapat 2x perempuan
Waris yang lebih dekat dengan si mati menghalang waris yang lebih jauh

Contoh-contoh Pembahagian Faraid

Contoh 1: Si Mati Meninggalkan Isteri, Anak Lelaki, dan Anak Perempuan

Si mati meninggalkan:

1 isteri
2 anak lelaki
1 anak perempuan

Pembahagian:

Isteri: 1/8 (12.5%)
Baki: 7/8 dibahagikan kepada anak-anak
Anak lelaki: 2 bahagian setiap seorang (4 bahagian total)
Anak perempuan: 1 bahagian
Total bahagian anak: 5 bahagian (4+1)
Setiap bahagian = 7/8 ÷ 5 = 7/40
Anak lelaki: 2 × 7/40 = 14/40 = 7/20 (35% setiap seorang)
Anak perempuan: 7/40 (17.5%)

Contoh 2: Si Mati Meninggalkan Suami dan Anak Perempuan Sahaja

Si mati meninggalkan:

1 suami
2 anak perempuan

Pembahagian:

Suami: 1/4 (25%)
Baki: 3/4 dibahagikan kepada 2 anak perempuan
Setiap anak perempuan: 3/4 ÷ 2 = 3/8 (37.5%)

Contoh 3: Si Mati Meninggalkan Isteri, Ibu, dan Bapa (Tiada Anak)

Si mati meninggalkan:

1 isteri
1 ibu
1 bapa

Pembahagian:

Isteri: 1/4 (25%)
Ibu: 1/3 dari baki = 1/3 × 3/4 = 1/4 (25%)
Bapa: Baki = 1/2 (50%)

Asas Al-Quran untuk Faraid

Surah An-Nisa', Ayat 11-12:

"Allah perintahkan kamu mengenai (pembahagian harta pusaka untuk) anak-anak kamu, iaitu bahagian seorang anak lelaki menyamai bahagian dua orang anak perempuan. Tetapi jika anak-anak perempuan itu lebih dari dua, maka bahagian mereka ialah dua pertiga dari harta yang ditinggalkan oleh si mati. Dan jika anak perempuan itu seorang sahaja, maka bahagiannya ialah satu perdua (separuh) harta itu..."

Ayat-ayat ini menetapkan dengan jelas bahagian setiap waris, menunjukkan bahawa faraid adalah hukum yang ditetapkan oleh Allah SWT dan mesti dipatuhi.

Aliran Kerja Faraid dalam Platform

1

Daftar Semua Waris

Pastikan semua waris (pasangan, anak, ibu bapa) didaftarkan dan diluluskan dalam sistem.

2

Buat Kes Pusaka

Buat kes pusaka untuk si mati dan tambah semua aset (kecuali yang sudah hibah).

3

Kira Faraid

Klik "Compute Faraid" - sistem akan mengesan waris secara automatik dan mengira bahagian masing-masing.

4

Semakan oleh Pegawai

Pegawai Pusaka atau Qadi akan menyemak pengiraan faraid untuk memastikan ketepatan.

5

Kelulusan

Setelah diluluskan, pembahagian faraid adalah sah secara undang-undang dan boleh digunakan untuk pengagihan harta.